Modabber M, Parsapour A, Mousavi M S, Shamsi Gooshki E. The Evolution of the Disciplinary Regulations of the Medical Council of Iran. Iran J Med Ethics Hist Med. 2026; 19 (1) : 1
URL:
http://ijme.tums.ac.ir/article-1-6975-fa.html
1- دانشجوی دکترای تخصصی اخلاق پزشکی، مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
2- استادیار، مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
3- کارشناس پرتودرمانی، بیمارستان شهید بهشتی، دانشگاه علوم پزشکی قم، قم، ایران
4- مدرس مرکز اخلاق زیستی دانشگاه موناش، ملبورن، استرالیا؛ دانشیار، مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران
چکیده: (500 مشاهده)
شیوهنامههای حرفهای، مانند آییننامهی انتظامی سازمان نظام پزشکی ایران، بهعنوان چهارچوبی برای تنظیم رفتار حرفهای حرفهمندان سلامت، در تضمین استانداردهای اخلاقی و حرفهای خدمات پزشکی نقش حیاتی دارند. این پژوهش با هدف بررسی تحولات تاریخی و محتوایی آییننامهی انتظامی نظام پزشکی ایران از سال ۱۳۴۸ تا ۱۳۹۰ انجام شد. این آییننامه، اولین سند دارای پشتوانهی قانونی و ضمانت اجرایی است که در پزشکی مدرن ایران، برخی استانداردهای اخلاق حرفهای پزشکی را بهشکلی نسبتاً نظاممند، معرفی میکند و بر لزوم رعایت آنها بر پایهی اختیارات مندرج در قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی، تأکید دارد. روش پژوهش، تحلیل محتوای تاریخی و تطبیقی اسناد و آییننامهها، با تمرکز بر تغییرات ساختاری و محتوایی و نظارتی آنهاست. یافتهها نشان داد، این آییننامه پنج بار بازنگری شده و محتوای آن در طول زمان، از زبان فضیلتمحور و مؤکد بر ارزشهای اخلاقی دور شده و رویکردی حقوقی و قانونی، با محوریت قصور و تقصیر پزشکی به خود گرفته است. تغییرات دیگر، شامل توسعهی دامنهی شمول از پزشکان به همهی حرفهمندان، تغییر در نگاه به رابطهی پزشک-بیمار، کاهش تمرکز بر فضائل اخلاقی و پررنگشدن جنبههای اداری و دیوانسالارانه بوده است. این تحولات، منعکسکنندهی تغییرات اجتماعی و حقوقی و حرفهای در ایران هستند؛ ازاینرو، مطالعهی آنها میتواند هم به درک بهتر روند تطور این مقررات کمک کند و هم زمینهساز بازنگری و بهبود آییننامهها باشد.
شمارهی مقاله: 1
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
اخلاق زیستی دریافت: 1404/4/20 | ویرایش نهایی: 1405/6/7 | پذیرش: 1405/2/22 | انتشار: 1405/1/1