1- استادیار گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدهی حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2- دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکدهی حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (2676 مشاهده)
در وهلهی نخست تعریفی که از آزار جنسی به ذهن متبادر میشود، رفتاری توأم با قهر و غلبه است؛ اما آیا آزار جنسی تنها به این نوع از رفتار منحصر میشود؟ به نظر میرسد آزار جنسی را باید شامل طیفی گسترده از رفتارها بدانیم: طیفی که در یک سر آن تجاوز به عنف (بند ت مادهی ۲۲۴ قانون مجازات اسلامی) و در سر دیگر آن، استفاده از واژگان توهینآمیز (مادهی 619 بخش تعزیرات) و توأم با مضمون جنسی قرار دارد؛ رفتارها یا گفتارهایی که در آنها، شخص به سبب جنسیتش، مورد آزار قرار میگیرد. این تعبیر، با روح حقوق مسئولیت مدنی و هدف آن که حمایت از حقوق زیاندیدگان است، سازگارتر است؛ بهعلاوه، نظام حقوقی ما را با حرکت سایر نظامهای حقوقی نیز هماهنگتر میکند. همچنین، هرچند آزار جنسی اغلب با نارضایتی بزهدیده و با قهر و غلبه صورت میپذیرد، گاه علیرغم اعلام رضایت شخص، چون رضایت به دلیل اکراه، غرور یا اضطرار معیوب بوده، در حکم عدم رضایت در نظر گرفته میشود. شخص بر اثر آزار جنسی، متحمل زیانهای مادی و معنوی میشود که بنا بر اصل لاضرر باید جبران گردد. در خصوص زیان مادی در نظام حقوقی ما، افزون بر دیه، دو ابزار دیگر یعنی ارشالبکاره در صورت ازبینرفتن بکارت و مهرالمثل بهعنوان عوض تمتع مرد وجود دارد. زیان معنوی نیز به موجب مواد ۱ و ۹ قانون مسئولیت مدنی و نیز، مادهی ۱۴ قانون آیین دادرسی کیفری، مطالبهکردنی خواهد بود. از آنجایی که شناخت بعد حقوقی این موضوع میتواند تا حد زیادی به پاسداشت اخلاق در این عرصه نیز منجر شود، در این مقاله افزون بر تعریف آزار جنسی، زیانهای ناشی از آن و شیوههای جبران خسارت نیز در حقوق ایران بررسی میشود.
نوع مطالعه:
پژوهشي |
موضوع مقاله:
حقوق پزشکی دریافت: 1398/5/14 | پذیرش: 1398/8/12 | انتشار: 1399/1/1