1- استادیار، گروه تاریخ و ایرانشناسی، دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2- پژوهشگر تاریخ علم، گروه تاریخ و ایرانشناسی، دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
چکیده: (2813 مشاهده)
تمدنهای باستانی، هر یک به فراخور وسعت و تأثیرات فرهنگی خویش بر گسترهی قلمروی حاکمیتشان، روشهایی را در زمینهی بهداشت شخصی و جلوگیری از بروز بیماریهای عمومی و عفونی به کار میگرفتند. بررسی شاخصهای بهداشت شخصی در سرزمینهای وسیع ساسانیان، رفتار بهداشتی مردمان این امپراتوری را به فراخور جغرافیای زیستبومشان نشان میدهد. با توجه به اینکه بهداشت شخصی در عصر ساسانی (224-651م.)، بیشتر تحت تأثیر تعالیم دیانت زردشتی و رویکرد مغان زردشتی به این مقوله بوده است، برای پژوهش در این زمینه، بررسی و تحلیل دیدگاه شواهد مکتوب برجایمانده از دیانت زردشتی در این موضوع، بیشترین اهمیت را داراست. بدینسان، با توجه به شواهد مکتوب متون فقهیحقوقی برجایمانده از عصر ساسانی و پساساسانی، شاخصهای بهداشت شخصی در دوران ساسانیان، عبارت بودهاند از: شستوشو و تطهیر با آب و خاک و گمیز، استفاده از مکانهایی به نام آبدان و پادیاو برای شستوشو، استفاده از دستمال، استعمال بوی خوش، شانهکردن، چیدن ناخن که هر یک به نوبهی خویش در جلوگیری از بیماری نقشی مهم ایفا میکردند؛ البته وجههی دینی سختگیرانهای که برای بسیاری از این امور وجود داشت، تاحدی بود که برخی از بزرگان زردشتی، برای تغییر این روشها تلاش میکردند. این پژوهش بر آن است تا به شیوهی توصیفیتحلیلی، با تکیه بر شواهد مکتوب برجایمانده، شاخصهای بهداشت شخصی و اهداف و روشهای بهکارگیری آن را در طول بیش از چهار سده حضور ساسانیان، بررسی و واکاوی کند.
نوع مطالعه:
مروری |
موضوع مقاله:
تاریخ پزشکی دریافت: 1397/11/17 | پذیرش: 1398/4/11 | انتشار: 1397/12/24