fa jalali 1389 7 1 gregorian 2010 10 1 3 4 online 1 fulltext

fa مقایسه‌ی تطبیقی تاریخ پیدایش بیمارستان در سرزمین‌های اسلامی و مغرب‌زمین از نظر تاریخی، پیدایش بیمارستان‌ها به سه دوره تقسیم‌بندی می‌شود: دوره‌ی ایران قبل از اسلام، دوران اسلامی و ایران بعد از اسلام، مغرب‌زمین و دوره‌ی ورود بیمارستان‌های اروپایی و آمریکایی به ایران. این مقاله با هدف مقایسه‌ی تاریخ پیدایش بیمارستان‌ها در دوره‌های مختلف تهیه و تدوین شده است. این پژوهش یک مقاله‌ی مروری و مقایسه‌ای است. برای جمع‌آوری اطلاعات از موتورهای جست‌وجوگر رایج و انتخاب مقالات مرتبط و کتب معتبر استفاده شد.ایران پیش از اسلام دارای قوانین پزشکی خاص خود بود. در دوران اسلامی،‌ بیمارستان به مفهوم مدرن آن به‌کار می‌رفت. پزشکان مسلمان اولین کسانی بودند که میان بیمارستان با معابد، نوانخانه‌ها، آسایشگاه‌های فقرا و جذامخانه‌ها تفاوت قائل شدند. ایرانیان در ایجاد و اداره‌ی بیمارستان‌ها، پیشرو ملت‌های متمدن هم عصر خود بودند. اما با شروع قرون وسطی، ساخت بیمارستان‌ها در مغرب‌زمین دچار تحول شد.در طی قرون متوالی، دراغلب نقاط مغرب‌زمین، شیوه‌های درمانی در بیمارستان‌ها به جادو و طلسم ختم می‌شد، اما در قلمرو دولت‌های اسلامی بیمارستان‌های پیشرفته‌ای وجود داشت. این بیمارستان‌ها درمقایسه با بیمارستان‌های امروزی دارای مزیت‌هایی بودند. اگرچه در عصر حاضر، خدمات بیمارستان‌ها برای حل مشکلات جدی نظام سلامت برکسی پوشیده نیست، اما به‌دلیل ساختار نامناسب نظام سلامت و رویکردهای نادرست به مراقبت‌های پزشکی، این نوع خدمات در این مقطع تاریخی مورد انتقاد صاحب‌نظران و منتقدین قرار گرفته است. تاریخ بیمارستان،عالم اسلامی،ایران،مغرب‌زمین 1 14 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-101&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/24 1392/5/2 Hossein Dargahi حسین درگاهی hdargahi@sina. tums. ac. ir Yes گروه مدیریت خدمات بهداشتی - درمانی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران Ayat Maroofi آیت معروفی No دانشکده‌ی پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران

fa مواد مخدر در ایران عصر صفوی گیاه خشخاش و خواص آن برای اولین بار در الواح سومری شناخته شد. مردمان این تمدن جزء اولین انسان‌هایی بودند که با آن آشنا شدند. این گیاه در بین آن‌ها به گیاه شادی بخش معروف بود. در میان یونانی‌ها و رومی‌ها نیز گیاه خشخاش شناخته ‌شده بود و آنان نیز از ویژگی‌های آن آگاه بودند. درباره‌ی زمان ورود تریاک به‌عنوان اصلی‌ترین ماده‌ی استحصالی از گیاه خشخاش به ایران اختلاف نظر وجود دارد اما استفاده از آن برای خواص دارویی در آثار پزشکانی چون ابن سینا و رازی وجود دارد. استفاده از تریاک و معجون‌هایی که دارای ترکیبات مخدر بودند در ایران دوره‌ی میانه گزارش شده است اما در دوره‌ی صفویه که موضوع اصلی این پژوهش است، استفاده از تریاک به‌صورت گسترده رواج پیدا کرد. در این دوره مصرف تریاک یا ترکیبات حاوی مواد مخدر به‌صورت خوراکی بود. در مصرف فراوان مواد مخدر در این دوره عواملی چون استفاده از ترکیبات دارای مواد مخدر به‌صورت دارو، عادت‌های غلط جامعه و غیره تأثیرگذار بود و اقدامات متعدد شاهان صفویه در ممانعت از استعمال این مواد در جامعه چندان تأثیرگذار نبود. از علل ناکارآمدی فرامین شاهان در کنترل مصرف و تولید مواد مخدر عواملی مانند، مصرف این مواد از سوی درباریان و شاهان یا نبودن احکام اسلامی درباره‌ی حرام بودن مصرف مواد را می‌توان نام برد. پژوهش حاضر بر آن است که با رویکردی توصیفی- تحلیلی به علل رواج مواد مخدر در دوره‌ی صفویه و اقدامات شاهان صفوی برای جلوگیری از شیوع استفاده از این مواد بپردازد. عصر صفویه،دارو،بنگ،مواد مخدر 15 26 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-102&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/24 1392/5/2 Mohsen Moemeni محسن مؤمنی momeni2003@yahoo.com Yes دانشگاه اصفهان Aliakbar Kajbaf علی اکبر کجباف No گروه تاریخ دانشگاه اصفهان Fereydon Allahyari فریدون الهیاری No گروه تاریخ دانشگاه اصفهان

fa پرهیز از خطای پزشکی در سقط درمانی؛ چقدر باید مراقب باشیم؟ سقط درمانی به ختم حاملگی قبل از قابلیت حیات جنین، برای حفظ سلامت مادر یا به دلیل بیماری­های جنینی اطلاق می­شود. قانون‌گذار ایرانی پس از طرح نظرات فقهی و حقوقی پیرامون جواز سقط جنین قبل از ولوج روح به علت بیماری­های خاص، سرانجام در سال 1384 سقط درمانی را قانونی شناخت.جهت نقد و بررسی صدور مجوز سقط جنین در مقاله‌ی حاضر، کتب و مقالات فارسی و انگلیسی مرتبط با استفاده از کلمات کلیدی سقط جنین، سقط درمانی و خطای پزشکی بررسی شدند.در این مقاله پس از پرداختن به تعاریف مربوط به سقط جنین، سقط درمانی و جواز یا حرمت سقط جنین قبل از ولوج روح به موردی اشاره می­شود که در یکی از مراکز پزشکی قانونی با وجود تشخیص غیر قطعی اختلال کروموزومی جنین در هفته‌ی شانزدهم بارداری مجوز سقط صادر شده است. ابعاد گوناگون این موضوع از حیث رخداد خطای پزشکی بررسی شده است.سقط درمانی راهکاری است که قانون‌گذار برای پیشگیری از بروز مشکلات آتی برای مادر، جنین و یا اجتماع آن را مجاز شناخته است. از آنجا که قانون سقط درمانی و آیین‌نامه‌ی آن با در نظر گرفتن مبانی شرع مقدس و علوم روز پزشکی تهیه و تنظیم گردیده، ضروری است پزشکان و مقامات مجاز در صدور مجوز این عمل، اصول اخلاقی و حقوقی را با دقت ویژه­ای مراعات نمایند. سقط جنین،سقط درمانی،خطای پزشکی،اختلال ژنتیکی 27 36 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-103&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 Seyyed Mohammad Akrami سید محمد اکرمی akramism@tums.ac.ir Yes گروه ژنتیک پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران Amir Bastani امیر باستانی No دانشگاه تهران (پردیس قم) Zahra Osati زهرا اوسطی No دانشگاه پیام نور مرکز تهران

fa بررسی تطبیقی خواص افیون در قانون ابن سینا و طب جدید در متون طب قدیم مواردی وجود دارد که از دیدگاه طب جدید آمیزه‌ای از پنداشته‌های سطحی و مطالب عجیب است اما این مطالب آن‌گاه محققان را به تأمل و ژرف‌نگری بیش‌تر وا می‌دارد که بدانیم طب قدیم بر اساس همین پنداشته‌ها بسیاری از امراض را به‌خوبی درمان می‌کرده است؛ بنابراین، برداشت‌های ظاهراً سطحی با توجه به دانش و امکانات آن زمان قابل تقدیر بوده و موارد عجیب نیز شاید راهی به‌سوی کشف ناشناخته‌های دنیای امروزند.در میان متون طب قدیم کتاب ارزشمند قانون ابن سینا، به‌دلیل توجه موشکافانه به اغلب حیطه‌های علم پزشکی انسان را به شگفتی و تحسین وا می‌دارد.با مقایسه‌ی خواص ذکر شده برای افیون در قانون بوعلی با منابع طب جدید در می‌یابیم که در طب سینوی بسیاری از خواص افیون از جمله ایجاد بی دردی، خواب‌آلودگی، تسکین سرفه، اختلال در تخلیه‌ی معده، ایجاد یبوست، تضعیف تنفس، تاری دید و علایم مسمومیت با افیون  به‌خوبی شناخته شده و در طب جدید جزییات و نحوه‌ی عملکرد آن‌ها شرح داده شده است.از دیگر موارد شگفتی‌آور در قانون بوعلی اشاره به راه‌های مختلف تجویز افیون از جمله راه پوستی  است که استفاده از چنین روشی در طب جدید سابقه‌ی چندانی ندارد. قانون،ابن سینا،افیون،طب جدید 37 45 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-104&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 Mohsen Savaee محسن سوایی drsavaie@gmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز

fa بررسی تعهد حرفه‌ای دستیاران تخصصی دانشگاه علوم پزشکی تهران از دیدگاه بیماران با توجه به اهمیت تعهد حرفه‌ای در خدمات پزشکی، ارائه‌ی ابزاری مناسب جهت سنجش تعهد حرفه‌ای و بررسی تأثیر عواملی هم‌چون آموزش برای آن ضروری است. یکی از بهترین ابزارهای سنجش تعهد حرفه‌ای، پرسشنامه‌ی Wake-Forest است که به منظور سنجش اعتماد بیمار به پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرد. هدف این پژوهش معرفی ویراست فارسی این پرسشنامه است.در این مطالعه پس از تهیه‌ی ترجمه‌ی فارسی پرسشنامه و بررسی روایی آن توسط متخصصان این امر و آزمون آن در مطالعه‌ی اولیه، پرسشنامه توسط 159 بیمار بستری در بخش‌های داخلی، جراحی و زنان بیمارستان امام خمینی تکمیل شده و نتایج حاصل از آن جهت تعیین نمره‌ی تعهد حرفه‌ای دستیاران و سنجش روایی ساختاری پرسشنامه تحت بررسی قرار گرفت. هم‌چنین تأثیر فاکتورهای دموگرافیک بیماران بر میزان اعتماد آنان به پزشک سنجیده شد.پرسشنامه از پایایی مناسب برخوردار بود. همبستگی نمره‌ی هر سؤال با امتیاز کل پرسشنامه، و هم‌چنین همبستگی بین سؤالات مناسب بود. میانگین نمره‌ی اعتماد بیماران به دستیاران 69/39 (7/6 = SD) از حداکثر 50 نمره به‌دست آمد. توزیع داده‌های حاصل از پرسشنامه از توزیع نرمال تبعیت می‌کرد. بین متغیرهای دموگرافیکِ بیماران با امتیاز حاصل از پرسشنامه ارتباط معنی‌داری دیده نشد.ویراست فارسی پرسشنامه Wake-Forest از روایی ساختاری مناسبی برخوردار است و می‌تواند جهت سنجش میزان اعتماد بیمار به پزشک و هم‌چنین سنجش سطح تعهد حرفه‌ای پزشکان به‌کار رود. ادامه‌ی مطالعات جهت هم‌سو سازی این پرسشنامه با فرهنگ کشور توصیه می‌شود. تعهد حرفه‌ای،پرسشنامه‌ی Wake،Forest،رابطه‌ی پزشک و بیمار،اعتماد 46 56 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-105&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 Mahdi Forati Kashani مهدی فراتی کاشانی No دانشگاه علوم پزشکی تهران Soheila Dabiran سهیلا دبیران No گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mahshad Noroozi مهشاد نوروزی No مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران کیارش آرامش kiarasharamesh@sina.tums.ac.ir Yes مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران

fa تبیین نقش شایستگی اخلاقی- اسلامی و فرهنگ خدمتگزاری در ارتقاء پاسخگویی عمومی بیمارستان‌های دولتی  عملکرد سازمان‌های دولتی بر ارتقاء مشروعیت مردمی آن‌ها تأثیر می‌گذارد. بیمارستان‌های دولتی از جمله سازمان‌های عمومی هستند که عملکرد آن‌ها در افزایش اعتماد شهروندان به دولت نقش کلیدی ایفا می‌کند. پاسخگویی عمومی به‌عنوان یکی از شاخص‌های نرم عملکرد در ادبیات مدیریت در بخش دولتی حائز اهمیت فراوان است. دانش موجود بر تأثیر متغیرهای مختلف بر پاسخگویی عمومی اشعار دارد ولی به نقش شایستگی اخلاقی- اسلامی و فرهنگ خدمتگزاری نپرداخته است. هدف این پژوهش، بررسی رابطه‌ی شایستگی اخلاقی - اسلامی و فرهنگ خدمتگزاری با پاسخگویی عمومی است. پژوهش حاضر نوعی پژوهش توسعه‌ای است و استراتژی آن همبستگی است. مدل این پژوهش، در بیمارستان‌های دولتی شهر تهران آزمون شده ‌است. در این پژوهش، دو سؤال مورد بررسی قرار گرفت: 1) تا چه حد شایستگی اخلاقی - اسلامی مدیران بیمارستان‌های دولتی پاسخگویی عمومی آن‌ها را افزایش می‌دهد؟ 2) تا چه حد فرهنگ خدمتگزاری تأثیر شایستگی اخلاقی- اسلامی مدیران بیمارستان‌های دولتی را بر پاسخگویی عمومی آن‌ها نسبت به بیماران ارتقاء می‌بخشد؟ نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد بین شایستگی اخلاقی- اسلامی مدیران و پاسخگویی عمومی رابطه‌ی ‌معنی‌دار مثبتی وجود دارد. تأثیر شایستگی اخلاقی- اسلامی بر پاسخگویی عمومی حدود 04/0 درصد بود. هم‌چنین نتایج حاکی از آن بود که فرهنگ خدمتگزاری تأثیر شایستگی اخلاقی - اسلامی بر پاسخگویی عمومی را حدود 1/ 0 درصد افزایش می‌دهد. پاسخگویی عمومی،شایستگی اخلاقی، اسلامی،فرهنگ خدمتگزاری،بیمارستان دولتی 57 70 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-106&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 Hassan Danaee fard حسن دانایی فرد hdanaee@modares.ac.ir Yes گروه مدیریت دانشگاه تربیت مدرس Ali Rajabzadeh علی رجب‌زاده No گروه مدیریت دانشگاه تربیت مدرس Azar Darvishi آذر درویشی No رشته مدیریت دولتی دانشگاه تربیت مدرس

fa مقایسه‌ی توانایی استدلال اخلاقی پرستاران و دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی کرمان در برخورد با معضلات اخلاقی تحولات دنیای کنونی در برگیرنده‌ی ویژگی‌هایی است که نیاز به رویکرد اخلاق در حرفه‌های مختلف را ضرورتی انکارناپذیر کرده است. در دهه‌ی گذشته با تلاش‌ زیاد سعی شد آمادگی‌ پرستاران برای شرایط جدید مراقبت بالا برود، اما طبق شواهد موجود در اکثر کشورهای جهان، حتی پرستاران با مدارج تحصیلی عالی در مورد مباحث اخلاقی توانایی ابراز عقیده نداشته یا به نحوی کنار گذاشته می­شوند. مطالعات انجام شده در زمینه‌ی آموزش اخلاق نشان‌دهنده‌ی این است که هر چقدر مدت تحصیل افزایش می‌یابد بر میزان توانایی استدلال اخلاقی دانشجویان افزوده می‌شود. اما با این‌که پرستاران بالینی و دانشجویان پرستاری آموزش‌های تقریباً یکسانی در زمینه‌ی موضوعات اخلاقی می‌بینند، شواهد حاکی از آن است که توانایی استدلال اخلاقی این دو گروه با هم متفاوت است. بدین دلیل و به منظور به‌دست آوردن دیدگاه روشن‌تری از وضعیت استدلال اخلاقی در جامعه‌ی مورد بررسی، این مطالعه‌ی توصیفی - تحلیلی با هدف مقایسه‌ی استدلال اخلاقی دانشجویان پرستاری و پرستاران در برخورد با معضلات اخلاقی انجام شد. اطلاعات این پژوهش با استفاده از برگردان فارسی پرسشنامه‌ی آزمون معضلات اخلاقی پرستاری (Nursing Dilemma Test) که در سال 1981 توسط Chrisham تهیه شده و شامل 6 سناریو است، جمع آوری گردیده است. با وجود این‌که روایی و پایایی متن زبان اصلی این پرسشنامه مستند است، برای اطمینان از استفاده‌ی آن در زبان فارسی، اعتبار و اعتماد این پرسشنامه مورد سنجش قرار گرفت. یافته‌ها نشان‌دهنده‌ی آن است که میانگین نمره‌ی استدلال اخلاقی دانشجویان از پرستاران بیش‌تر است و این اختلاف از نظر آماری معنی‌دار است (000/0 P=). در پرستاران با افزایش تجربه‌ی کاری میزان استدلال اخلاقی افزایش یافته است r = 0.222) 017/0= P) تفاوت معنی‌داری بین آشنایی قبلی با معضلات اخلاقی و استدلال اخلاقی در دو گروه وجود نداشت (478/0P=).با توجه به این‌که توان ناکافی پرستاران در استدلال اخلاقی به‌ویژه در هنگام مواجهه با معضلات اخلاقی می­تواند منجر به تصمیم‌گیری نامناسب و ایجاد استرس در آن‌ها ­شود، بر اساس نتایج این مطالعه، توصیه­‌هایی برای تقویت توانایی­‌های پرستاران در مواجهه با معضلات اخلاقی قابل ارائه است. با توجه به پایین بودن نمره‌ی استدلال اخلاقی پرستاران ضرورت یافتن راه‌های افزایش توانایی این گروه تأکید می‌شود. استدلال اخلاقی،معضلات اخلاقی،دانشجویان پرستاری،پرستاران 71 81 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-107&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 Fariba Borhani فریبا برهانی faribaborhani@msn.com Yes دانشگاه علوم پزشکی کرمان Abbas Abbaszadeh عباس عباس‌زاده No دانشگاه علوم پزشکی کرمان Mehri Kohan مهری کهن No دانشگاه علوم پزشکی کرمان Mohammad Ali Fazael محمد علی فضایل No دانشگاه آزاد اسلامی قم

fa فرصت مطالعاتی اخلاق پزشکی در مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران 82 83 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-108&slc_lang=fa&sid=1 2013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/242013/07/24 1392/5/2 SeyyedMohsen Adeli سید حسن عادلی No دانشگاه علوم پزشکی قم، مرکز تحقیقات طب و دین Akram Heydari اکرم حیدری heidari@muq.ac.ir Yes دانشگاه علوم پزشکی قم، مرکز تحقیقات طب و دین